Piramida żywieniowa w PWS

[ostatnia aktualizacja 8.11.2012]

Wprowadzenie

Bardzo niskie zapotrzebowanie na energię w zespole Pradera-Williego powoduje, że należy stosować szczególne zasady żywienia. Przykładowo dzieci objęte terapią hormonem wzrostu powinny otrzymywać 2/3 porcji kalorii obliczonej dla zdrowych rówieśników. Dieta osoby z PWS powinna z jednej strony dostarczać ograniczonej ilości kalorii, a z drugiej strony zapewniać wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Jedną z możliwych wskazówek, jak to osiągnąć, jest piramida żywienia opracowana na potrzeby osób z PWS.

Piramida żywienia dla osób z PWS

Powszechnie znana piramida pokarmowa została opracowana przez Amerykański Departament Rolnictwa (USDA) i przyjęta na świecie, również w Polsce. Została ona opracowana dla dorosłych o zapotrzebowaniu 1.600 - 2.800 kcal na dzień. Z myślą o osobach z PWS opracowano również piramidę pokarmową. Obie piramidy zostały przedstawione poniżej.

 

 

Po pierwsze, należy dostosować ilość porcji poszczególnych grup żywieniowych tak, aby osiągnąć poziom zapotrzebowania energetycznego osób z PWS tj. 800 – 1.200 kcal na dzień (czyli ok. 60% zapotrzebowania zdrowego człowieka).

Po drugie, chociaż 5 głównych grup: produkty zbożowe, warzywa i owoce, mięso i nabiał pozostają te same, to rekomenduje się inną kolejność dwóch grup, czyli inną ilość porcji.

Klasyczna piramida żywienia ma u podstawy produkty zbożowe  – pieczywo i makarony, ryż i kasze (6-11 porcji). Natomiast piramida rekomendowana dla osób z PWS powinna bazować na warzywach  (6-8 porcji na dzień).

Grupa produktów mącznych powinna zajmować u osób z PWS drugie miejsce, od 3 do 5 porcji na dzień. Do tej grupy można także zaliczyć rośliny skrobiowe (ziemniaki, groszek, kukurydza), które dostarczają tyle samo kalorii na porcję, co produkty zbożowe.

Na tym samym poziomie znajdują się grupa owoców, która obejmuje zarówno owoce surowe, soki naturalne i owoce suszone. Nie wolno jednak zapominać, że owoce zawierają dużą ilość cukrów (oprócz nieocenionych witamin), w związku z czym dostarczają sporo kalorii, które należy liczyć. W przypadku owoców zalecane są 4 porcje.

Nabiał obejmuje jogurty, mleko i sery. Aby zaspokoić potrzeby osób z PWS powinno się dostarczyć 2 porcji nabiału, wybierając przy tym produkty ubogie w tłuszcz, cukier i kalorie.

Grupa produktów mięsnych obejmuje też ryby, jaja i rośliny strączkowe, jak groch i fasola, Dziennie należy wybrać 1-2 spośród nich. Przykładowo osoba na diecie 800 kcal powinna dostać ok 60 gram mięsa (lub alternatywnego źródła białka) dziennie, w rozbiciu na 1 lub 2 porcje. Natomiast osoba na diecie 1.200 kcal może otrzymać 2 takie porcje. Wskazane jest, aby mięsa, ryby były gotowane na parze lub ewentualnie pieczone w piekarniku. Co do zasady powinno się unikać rzeczy smażonych.

Grupa tłuszcze, oleje i słodycze, która obejmuje m.in. margarynę, frytki, desery, cukierki itd. powinna zostać ograniczona do minimum. W przypadku osób na diecie 800 kcal jest to jedna porcja na miesiąc, natomiast w przypadku na osób na diecie 1.200 kcal odpowiednio raz na miesiąc.

Warto tu wyjaśnić pojęcie porcji w piramidzie:

  • Warzywa: ½ kubka gotowanych lub 1 kubek surowych
  • Mączne: 1 kromka chleba, ½ kubka ryżu, makaronu czy skrobiowych, 30 g płatków zbożowych
  • Owoce: ½ kubka owoców z puszki, ½ kubka lub 1 owoc świeży, ¼ kubka suszonych, ½ kubka soku
  • Nabiał: 1 kubek chudego mleka lub lekki jogurt, 30 g sera, ½ kubka jogurtu mrożonego (bez tłuszczu i bez cukru)
  • Mięso: 60 g ugotowanego mięsa, ryby, 1 jajo, ½ kubka ugotowanych ziaren, 1 łyżka stołowa masła orzechowego.

Przy powyżej opisanej piramidzie żywieniowej należy zwrócić szczególną uwagę na suplementację nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (zwłaszcza Omega-3), gdyż niskokaloryczna dieta może powodować niedobory tych kwasów, które są  niezbędne m.in. do prawidłowej budowy i funkcjonowania mózgu. Poza tym należy zapewnić odpowiednią podaż wapnia, gdyż jego niedobór grozi osteoporozą.

__________

Źródło: Opracowane własne między innymi na podstawie informacji  ze strony http://www.pwsausa.org/syndrome/foodpyramid.htm